Książki PDF za darmo

Dobre darmowe ebooki do pobrania Docer Doci Pdf – X

Dziennik Reni Spiegel. Życie młodej dziewczyny w cieniu Holocaustu – Renia Spiegel

Odnaleziony po 70 latach w jednej z nowojorskich skrytek bankowych i opublikowany przez amerykańskiego Penguina pamiętnik „polskiej Anny Frank” okazał się prawdziwą sensacją.
Jego autorka, Renia Spiegel, polska Żydówka, została zastrzelona w 1942 roku przez niemieckiego żołnierza. Miała wówczas niespełna 18 lat.
Dziewczynka zaczęła prowadzić dziennik jako piętnastolatka. Mieszkała wtedy z młodszą siostrą Arianą u dziadków w Przemyślu. Opisywała wojenną codzienność, pełną dramatycznych zdarzeń – ucieczkę przed nalotami bombowymi, znikanie kolejnych żydowskich rodzin czy tworzenie getta. Jej zapiski przywołują tęsknotę za matką, od której obie siostry zostały odseparowane.
Ale Renia pisze też i o tym, o czym piszą wszystkie nastolatki: o pierwszej miłości (do Zygmunta Schwarzera), słodkich pocałunkach, przytacza zabawne i błahe historie, wyraża zachwyt przyrodą. Nastoletnie egzaltacje mieszają się ciągle z grozą śmierci, natchnione wiersze z opisami dramatycznej, wojennej rzeczywistości.

W „Dzienniku Reni Spiegel” czytamy o tym

– że przyjaźnie się rozpadają, bo każdy patrzy tylko na stronę materialną, ale to wcale nie dziwne, jeśli gęś kosztuje 100 złotych, a dawniej 4 złote, a litr mleka 3,5 zł, a dawniej 5 gr.;
– że maj piękny i chce się żyć;
– że mama, która odwiedza ją tylko czasami, okropnie głoduje;
– że w mieście rewizje i aresztowania, i że zamykają kolejne ulice;
– że za pracę fizyczną dostaje się chleb, a Reni udało się zdobyć jeszcze ziemniaki („odniosłam zwycięstwo w dziedzinie aprowizacji”);
– jak dokładnie wyglądają nocne aresztowania w jej kamienicy;
– jak wyobrażają sobie z koleżanką swoje życie w 1950 roku;
– że pewnie kiedyś przyszłe dzieci jej i Zygmunta powiedzą: „nasz tatuś i mamusia mieszkali w getcie”;
i o strachu przed pogromem, o wywózkach, o przymusowej przeprowadzce do getta.

Tekst kończy się kilkoma wpisami Zygmunta o tym, że Renia jest w ukryciu, podobnie jak jego rodzice, że próbuje ich uratować, ale ostatecznie mu się nie udaje. Zygmunt jednak wojnę szczęśliwie przeżyje, uda mu się zdeponować dziennik Reni po aryjskiej stronie, zdąży jeszcze dopisać pod notatkami Reni mrożące krew w żyłach trzy ostatnie zdania: „Trzy strzały! Trzy życia stracone! Wszystko, co słyszę, to strzały, strzały”.

Dziennik Reni Spiegel to wstrząsające świadectwo epoki i jeden z najbardziej poruszających dokumentów czasu wojny.

Niniejsze wydanie uzupełnione jest posłowiem i komentarzami Elżbiety (Ariany) Bellak – siostry Reni Spiegel.

|

„Ktoś bardzo surowy i kamienny powiedziałby tak: Jak ty to myślałaś? Każdy normalny człowiek powinien raczej powiedzieć: To napisała młoda szesnastoletnia dziewczyna, która bardzo, bardzo, bardzo kochała…”

Czy potrafimy sobie wyobrazić, jak wyglądało życie zwykłej młodej dziewczyny podczas strasznych lat II wojny światowej? Czym była dla niej okupacyjna rzeczywistość, codzienny strach i niepewność?

Dzięki wydawnictwu Prószyński i S-ka mamy możliwość przeczytać niezwykłe świadectwo epoki – „Dziennik Reni Spiegel”. Opowiada on o życiu młodej dziewczyny w cieniu Holocaustu. Już na wstępie powiem, że ta książka wywarła na mnie niesamowite wrażenie. Jej lektura wzbudza w czytelniku silne emocje i nie pozostawia obojętnym.

Renia Spiegel była polską Żydówką. Swój pamiętnik zaczęła pisać 31 stycznia 1939 roku, jako piętnastolatka. Już w pierwszym wpisie dowiadujemy się, że uczęszcza do trzeciej klasy gimnazjum Marii Konopnickiej w Przemyślu. Ma młodszą siostrę, która z matką mieszka w Warszawie. Renia wcześniej mieszkała „w ślicznym dworku nad Dniestrem”, jednak obecnie przebywa w Przemyślu u babci. Dziewczynka jest jednak świadoma, że „właściwie nie ma domu” i jest z tego powodu bardzo nieszczęśliwa.

Swój pamiętnik będzie prowadzić do chwili śmierci. Ostatni wpis jej autorstwa pochodzi z 25 lipca 1942 roku. Renia została zastrzelona kilka dni później. Miała zaledwie osiemnaście lat. Jej pamiętnik jest niezwykle wzruszający. Nastolatka posługuj się pięknym literackim językiem, który zachwyca czytelnika. Nie sposób nie wspomnieć o licznych wierszach, które zamieściła w swoim dzienniku. Niektóre z nich są lekkie i wesołe jak, chociażby ten o koszu na śmieci. Jednak zdecydowana większość dotyka naprawdę głębokich tematów.

O czym pisze w swoim pamiętniku Renia Spiegel? Nie powinno nikogo dziwić, że pisze o swojej codzienności. Wiele miejsca poświęca szkole i koleżankom z klasy. Opisuje nauczycieli i szkolne życie. Pamiętajmy, że jest zwykłą nastolatką. Pojawiają się więc pierwsze porywy serca, zakochania.

Co zrozumiałe, nowe elementy pojawiają się we wpisach czynionych po wybuchu wojny. Dziewczyna jest przerażona. Sama, bez rodziców, nie czuje się bezpiecznie. Na początku ucieka przed Niemcami na Wschód. Kiedy jednak do Polski wkraczają Sowieci, Renia wraca do Przemyśla. To właśnie w tym mieście będzie mieszkać podczas okupacji. W tym mieście zostanie zamordowana przez Niemców.

Jednak groza okupacyjnej rzeczywistości nie zdominowała zapisków. Renia pięknie pisze o miłości. Dziewczyna się bowiem zakochała. Wraz ze swoją sympatią planują ślub i dzieci. Niestety, to marzenie nigdy nie zostanie zrealizowane.

Wreszcie na kartach pamiętnika odnajdujemy okupacyjną rzeczywistość. Groźną, szarą, nieprzyjazną ludziom w ogóle, a polskim Żydom w szczególności. Czytamy więc o wojennej nędzy, ogonkach po jedzenie, panującej drożyźnie. Nastolatka notuje nawet ceny podstawowych produktów spożywczych i wskazuje, jak niemożliwie poszybowały w górę.

W końcu na kartach dziennika pada to straszne słowo: getto. Niemcy tworzą je także w Przemyślu. Przeprowadzka do getta jest dla Reni kolejnym trudnym doświadczeniem. Nastolatka podświadomie przeczuwa, że zbliża się najgorsze. 30 lipca 1942 roku, niedługo po swoich osiemnastych urodzinach Renia Spiegel została zastrzelona przez Niemców.

Jednak dzięki odnalezieniu jej zapisków ta zwykła dziewczyna na trwale zapisała się na kartach historii. Dziś wszyscy mamy możliwość poznać nie tylko ją, ale także świat, który jej otaczał. Pamiętnik, który prowadziła jest intymnym zapisem jej życia. Poznajemy jej uczucia, lęki, nadzieje, plany na przyszłość. Spoglądamy na wojnę, okupację i życie w getcie oczami zwykłej nastolatki.

„Dziennik Reni Spiegel” to naprawdę niezwykła lektura, która pobudza czytelników do refleksji i zadumy. Jeszcze raz wracam uwagę na piękne i głębokie wiersze. Obojętnie, czy traktują o miłości, śmierci czy pięknie przyrody do mnie zdecydowanie przemawiały.

Jest to książka naprawdę zasługująca na naszą uwagę. Polecam.

Wojciech Sobański

Pobierz, klikając w dowolną reklamę na stronie

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *